Dit wordt een vrij lang en persoonlijk stuk, dus vergeef me als ik af en toe wat van de hak op de tak spring. Angst voor de tandarts is iets waar ik vijftien jaar lang last van heb gehad, en waar ik nu sinds kort helemaal vanaf ben. Misschien dat ik er daarom nu ook over wil/kan schrijven. Ik hoop dat door dit op te schrijven ik anderen die dit zelfde probleem hebben en dit toevallig lezen, te inspireren om er wat aan te gaan doen. Ik ga er van uit dat ik niet de enige ben met dit probleem, en zo wel dan is dit een uniek verhaal, en dus ook wel goed om op te schrijven.

Ik ben vandaag voorlopig voor mijn laatste behandeling bij mijn tandarts geweest, en ik wil niet zeggen dat ik fluitend op die stoel lag, en voor de tandarts lijkt me dat op zich ook niet ideaal werken, maar ik lag er in ieder geval wel lekker ontspannen bij vandaag. Zeker bij de mondhygiëniste lag ik gewoon te denken dat het een soort spa-behandeling-gebeuren was, en zo was het zeker goed te doen allemaal.

Vijftien jaar lang ben ik bang geweest om naar de tandarts te gaan, en ja geloof het of niet, vijftien jaar lang ben ik dus ook niet geweest. Ik heb geen extreem slechte ervaring met een tandarts gehad, al was mijn tandarts van vroeger niet een van de aardigste en geduldigste mensen. Maar het ging mis bij mij toen ik uit huis ging. Toen moest ik zelf ineens alles gaan regelen met verzekeren en afspraken maken enzo, en dat heb ik toen allemaal gewoon laten versloffen. Nou, en dat gaat best een tijd goed. Een jaar of drie of vier misschien. Toen begon mijn gebit toch echt wel zichtbaar slechter te worden. Waarom ik er toen niets aan gedaan heb heeft grotendeels te maken met dat ik vond dat ik in die tijd mijn geld aan andere dingen moest uitgeven. Ik had geen tandartsverzekering, want ja waarom iets verzekeren als je toch niet gaat? En toen begon een nog iets heel belangrijks in dit verhaal er in te sluipen, en dat is de schaamte.

Schaamte voor een slecht gebit gaat heel diep. Het sluipt er heel langzaam in, en het was voor mij de afgelopen jaren echt het grootste probleem dat ik aan moest pakken. Een slecht gebit zorgt ervoor dat je je de hele tijd bewust bent van jezelf. Het is toch een van de eerste dingen waar andere mensen op letten. Altijd als je in gezelschap bent moet je opletten dat je niet te breeduit lacht, want anders krijg scheve en verbaasde gezichten. Ik zie mezelf nog voor de spiegel oefenen tot hoe ver ik kon lachen zonder dat iemand zag dat ik een slecht gebit had. Het zorgt er soms dan ook voor dat je je minder graag onder mensen begeeft, omdat je óf bang bent dat vrienden zien dat je een slecht gebit hebt, of dat ze denken dat je er geen moer aan vind omdat je dan niet zo spontaan meelacht als de rest. Ook speelt het altijd mee als je gaat solliciteren en sowieso op het werk. Bij sollicitatiegesprekken willen ze natuurlijk het achterste van je tong zien, en dat is voor iemand met een slecht gebit natuurlijk niet echt ontspannen. En het gaat nog dieper zelfs, volgens mij heeft bijvoorbeeld mijn afschuw om op foto’s te staan hier ook mee te maken. Aangezien ik er toch nooit gezellig lachend op kan staan, omdat mijn slechte gebit natuurlijk zo min mogelijk vereeuwigd moet worden, sta ik meestal chagrijnig op foto’s en heb of had ik er ook echt een hekel aan om op foto’s te moeten lachen.

Deze schaamte vind ik eigenlijk nog het meest boeiende deel van de hele angst voor tandartsen. Omdat het iets is wat zo ongrijpbaar is, en het zo ontzettend iemands leven kan beïnvloeden. Nu achteraf denk ik van waar ging het nou eigenlijk over? Ik bedoel financieel is het heel goed te regelen met een verzekering. Er zijn verzekeringen die nieuwe klanten aannemen zonder eerst een keuring van het gebit. Ik dacht van te voren dat ik alleen door een of andere dure kliniek geholpen kon worden en dat ik waarschijnlijk een kunstgebitje zou moeten gaan uitkiezen. Totaal onterecht zo blijkt nu achteraf. En de angst en schaamte, die zal je gewoon aan moeten gaan pakken, en het heeft in totaal bij mij nu bijna drie maanden geduurd voor ik ben waar ik nu ben. Maar nu is mijn hele gebit weer in orde en zit ik echt lekkerder in mijn vel dan ooit tevoren.

Hoe bij mij uiteindelijk het balletje naar de tandarts is gaan rollen… Dit was dus afgelopen oktober. Er was al een zichtbare voortand een beetje aangetast zeg maar, en op een dag brak daar dus een stuk vanaf. Nu kon ik dus niet meer praten zonder dat iemand zag dat ik een slecht gebit had. Al kon ik dat daarvoor eigenlijk ook niet, maar goed. Hierdoor voelde ik mij zo ontzettend klote, en wist ik echt even niet goed meer wat ik moest doen, omdat ik natuurlijk ook gewoon moest werken enzo. Maar uiteindelijk, omdat ik het gewoon te moeilijk nog vond om iemand direct te benaderen, heb ik een bericht geplaatst op een of ander forum. Van het een kwam het ander en na een paar bemoedigende berichten toch uiteindelijk maar iemand in vertrouwen genomen en mijn hele probleem uitgelegd. Wel had ik van te voren al een zelfgemaakte foto van mijn gebit per email naar hem vestuurd om een gênante vertoning alvast voor te zijn. Na een heel goed gesprek zijn we toch maar tot de conclusie gekomen dat ik, jaja, naar de tandarts moest gaan. Het hoge woord was er uit. En we kwamen er achter dat ik gewoon via mijn eigen verzekering een tandartsverzekering kon regelen die geen vooronderzoek heeft. Ik was in de dagen ervoor al op zoek geweest naar een tandarts in de buurt, en een allereerste afspraak voor een controle-onderzoek was dan ook snel gemaakt.

De eerste keer op controle was voor mij eigenlijk nog het meest grensverleggend. Ik schaamde me natuurlijk dood voor mijn gebit, en dacht natuurlijk dat ik het aller slechtste gebit had dat ze ooit had gezien. Voor ik het wist lag ik horizontaal, en liep zij cijfertjes op te noemen alsof ze Bingo aan het spelen was. En de assistente noteerde alles keurig in de computer. Achteraf gezien viel het gelukkig allemaal mee. Ik vroeg haar nog of dit het slechtste gebit was, en toen begon ze te lachen, en zei ze volmondig “Nee hoor, maar je geen zorgen. Dit is zéker niet het slechtste gebit dat ik gezien heb.” Maar toch, de einduitslag: twaalf gaatjes en twee kiezen die er uit moesten.

De eerste behandeling bij de tandarts was gelijk een pittige, al mijn zichtbare tanden werden in één keer aangepakt. Het enige dat ik een beetje voelde was de prik van de naald van de verdoving, maar verder heb ik niets gevoeld van de hele behandeling. Vanaf die eerste behandeling was het al een heel ander gevoel. Ik kon weer gewoon lachen! En bij mij is het vanaf toen helemaal goed gegaan. Ik ben nu twee afspraken met de mondhygiëniste en vier afspraken met de tandarts verder, en natuurlijk is die prik van de verdoving niet fijn, en het trekken van een verstandskies zal ook geen hobby van me worden, maar ik leef nog, mijn gebit ziet er na vijftien jaar weer fris en fruitig uit, alles is keurig geregeld met de verzekering en ik heb mijn aller grootste angst overwonnen. Yeah baby! 2010 wordt echt mijn jaar! :D